Händel: Brockes-Passion

Volg de teksten mee van de Brockes-Passion van Händel.

> lees ook de programmatoelichting

Brockes-Passion

Koor
Koor van de Gelovige Zielen
Komt, jullie verworpen zondaars, kinderen des doods,
zie, hier sterft het leven.
Jullie dood zal met hem sterven.
Zijn ondergang zal jullie redding brengen.

Recitatief
Evangelist
Toen Jezus nu aan tafel zat
en hij het Paaslam, het voorbeeld van zijn eigen dood,
met zijn discipelen at,
nam hij het brood,
en toen hij het, de Hoogste dankend, brak,
gaf hij het aan hen en sprak:

Accompagnato
Jezus
Dit is mijn lichaam: Kom, neem en eet,
opdat u mij nooit meer vergeet.

Aria
Dochter van Zion
De God, voor wie het firmament,
en heel de ruimte zijn te klein,
is hier op mysterieuze wijze,
in, met en onder brood en wijn,
wil voedsel voor de ziel der zondaars,
o liefde, o genade, o wonder zijn.

Recitatief
Evangelist
En kort daarop, nam hij de beker en dankte,
gaf hem aan hen en sprak:

Accompagnato
Jezus
Dit is mijn bloed van het nieuwe verbond,
dat ik voor u en voor velen wil vergieten.
Het zal degene die ervan zal drinken
ter verlossing van zijn zonden dienen.
Opdat jullie dit goed begrijpen, wil ik
dat iedereen van dit bloed drinkt,
zodat hij mij altijd gedenkt.

Aria
Dochter van Zion
God zelf, de bron van al wat goed is,
een onuitputtelijke zee van genade,
geeft voor de zondaren zijn bloed
tot hij geen bloed meer over heeft
en reikt vanuit die genadevloed
ons zelf zijn bloed te drinken aan.

Koor
Koor
Ach, wat hunkert mijn gemoed,
Mensenvriend, naar uw goedheid!
Ach, wat blijf ik vaak in tranen
hunkeren naar deze kost!
Ach, wat voel ik toch een dorst
naar de drank van de Levensvorst!
Steeds wens ik dat mijn gebeente
zich door God met God vereende!

Recitatief
Evangelist
Daarop betuigden zij de Hoogste dank,
en na de lofzang te hebben gesproken
ging Jezus via Kidrons beek
naar de Olijfberg, waar hij tot zijn discipelen sprak:
Jezus
Jullie zullen je allen deze nacht aan mij ergeren,
en mij zelfs verlaten.

Koor
Koor van de Discipelen
Wij willen allemaal liever sterven
dan dat we u door zo’n ontrouw bedroeven.

Recitatief
Jezus
Dat is waar, want er staat geschreven:

Aria
Jezus
Omdat ik de herder zal slaan,
zal de hele kudde verstrooid worden.

Recitatief
Petrus
In elk geval wil ik,
ondanks alle ongeluk,
ja, zelfs wanneer door de macht van de hel
de hele wereld zou vergaan,
u altijd terzijde staan.
Jezus
Tegen jou zeg ik:
Nog voordat de haan tweemaal zal kraaien,
zal jij mij al driemaal hebben verloochend.
Petrus
Nog beter kunnen ze mij met u wurgen en begraven,
ja, ik wil nog tien keer liever sterven,
dan dat ik u verloochen en verlaat.
Jezus
Ga hier vandaan, ik wil voor mijn Vader treden;
slaap echter niet, ‘t is tijd nu om te bidden.

Aria
Jezus
Mijn Vader! Kijk hoe ik mezelf kwel,
erbarm u toch over mijn nood!
Mijn hart breekt en mijn ziel
is bedroefd tot in de dood!

Recitatief
Jezus
De zware last van de zonden drukt op mij,
de verschrikking van de afgrond maakt mij bang;
een modderig en bodemloos moeras
wil mij bedekken;
de wilde gloed van de hel
perst merg en bloed uit mijn gebeente en aderen.
En omdat ik bovenop alle plagen,
Vader, ook nog uw woede moet verdragen,
waarbij vergeleken elke marteling een pretje lijkt,
is er geen smart die op de mijne lijkt.

Aria
Jezus
Is het mogelijk, dat uw toorn gaat liggen,
laat dan de beker aan mij voorbijgaan;
toch moet er, Vader, niet mijn wil
maar alleen uw wil geschieden.

Arioso
Dochter van Zion
Zondaars, kijk met angst en beven
het gedrocht van jullie zonden aan,
omdat Gods Zoon de straf en plagen
die daarop staan, amper dragen kan.

Recitatief
Evangelist
De pijniging nam toe
met gruwelijke aanvallen,
zodat hij van de pijn niet eens meer rochelen kon.
Men zag de zwakke ledematen trillen,
amper nog ademde zijn droge mond;
het bange hart begon zo hard te kloppen
dat bloederig zweet in ontelbare druppels
uit al zijn aderen drong,
tot hij tenslotte bijna doodgekweld,
gebroken, gemarteld, half ontzield,
haast vocht tegen de dood.

Aria
Dochter van Zion
Breek, mijn hart, los op in tranen,
Jezus’ lichaam lost op in bloed.
Luister naar zijn jammerlijk gekreun,
kijk, hoe zijn tong en lippen smachten,
luister naar zijn kermen, zuchten, hunkeren,
kijk nou, hoe bang hij is.

Recitatief
Evangelist
Maar een engel kwam uit het firmament,
om hem in deze treurnis bij te staan,
en gaf hem kracht.
Toen ging hij naar de groep
vermoeide discipelen toe
en zag hen allen zoetjes slapen;
daarom riep hij hen angstig toe:

Arioso
Jezus
Word toch wakker!
Petrus
Wie roept er?
Johannes
Ja, Heer, ja!
Jezus
Word toch wakker!
Johannes; Jakobus
Ja, Herr, ja.
Jezus
Word wakker!
Kunnen jullie in deze verschrikkelijke nacht,
waarin ik naar de strot van de dood afdaal,
nog niet één uurtje met mij waken?
Verman jezelf!
Johannes; Jakobus
Ja, ja!
Jezus
Ach, sta toch op!
Degene die mij verraadt, is hier.

Recitatief
Evangelist
En nog voordat hij die toespraak had beëindigd,
kwam Judas binnen
en met hem een grote bende
met zwaarden en met stokken.

Koor
Koor van de Landsknechten
Grijp hem, sla hem dood!
Nee, wacht, jullie moeten hem wel levend vangen!

Recitatief
Evangelist
En de verrader had met hen
dit teken afgesproken:
Judas
Zodat jullie zeker weten wie Jezus is,
zal ik hem kussen,
ga dan op hem af met de hele meute!

Koor
Koor van de Landsknechten
Hij zal ons niet ontglippen.
Recitatief
Judas
Neem, Rabbi, deze kus van mij.
Jezus
Mijn vriend, zeg, waarom kom jij hier?

Aria
Petrus
Gif en gloed, straal en vloed,
verstik, verbrand, verpletter, verzuip
die valse verrader, die moordzuchtige listen!
Ze boeien Jezus jammerlijk
en zelfs het weer verzet zich niet?
Kom op, mijn ongebroken moed,
vergiet jij dan het wrede bloed,
omdat gif noch gloed dit doen,
en straal noch vloed!

Recitatief
Jezus
(tegen Petrus)
Steek je zwaard terug op zijn plaats;
want wie naar het zwaard grijpt,
zal ook door ’t zwaard omkomen.
Geloof je dan niet dat ik meteen
door mijn Vader in de hoge
de hulp van de engelen zou kunnen krijgen?
Echter, de schrift wil dat het zo geschiedt.
(tegen de landsknechten)
Jullie komen met zwaarden en met stokken
om mij als een moordenaar op te pakken,
terwijl jullie toch alles wat ik leerde,
dagelijks in de tempel hoorden;
en niemand had ooit het gevoel gehad
mij aan te moeten houden.
Alleen moet er nu toch geschieden
wat de profeten allang hadden voorzien.

Koor
Koor van de Discipelen
O nee, ze boeien hem
met touwen en ketenen!
Kom, laten we vluchten en ons leven redden!

Recitatief
Petrus
Waar vluchten jullie heen? Lafaards, blijf!
Maar ach, ze zijn al weg!
Wat moet ik nu beginnen? Ga ik de anderen achterna,
omdat ik hem alleen toch niet kan helpen?
Nee, kleinmoedig hart, nee, neen!
Ik laat hem niet alleen,
al zou ik mijn leven dadelijk verliezen,
toch wil ik zien waarheen zij Jezus brengen.

Aria
Petrus
Neem mij mee, angstige schare,
hier is Petrus zonder zwaard!
Laat, wat Jezus overkomt,
mij ook overkomen.

Recitatief
Evangelist
En Jezus werd naar het paleis van Kajafas,
waar de priesterraad bijeengekomen was,
eerder naartoe gesleurd dan gebracht;
en Petrus, die deels door boosheid
deels door vrees bevangen was,
volgde hem op afstand.
Ondertussen was de raad driftig, maar vooral zinloos, bezig
hem met valse getuigen op te pakken;
daarom sprak Kajafas tot Jezus:
Kajafas
Wij willen hier te weten komen, welke misdaad u hebt begaan,
en wat de boodschap van uw leer is.
Jezus
Wat ik heb geleerd, is openlijk gebeurd,
en ik kan het u niet hier pas gaan vertellen;
u kunt het aan degenen vragen die mij hebben gehoord.
Landsknecht
Ketter! Waag jij het niet
tegen de hogepriester zo te spreken!
Wacht maar, deze klap zal thans jouw misstap wreken!

Aria
Dochter van Zion
Wat berenpoten, leeuwenklauwen
ondanks hun woede niet eens durven,
doe jij, verachtelijke mensenhand!
Wat vreemd dat niet met grote spoed
bliksem en donder en onstuimig weer
jou, duivelswerktuig, hebben verbrand!

Recitatief
Evangelist
Dit allemaal zag Petrus die buiten bij het vuur
stilletjes was gaan zitten. Er naderde een dienstmaagd
die meteen, zodra ze hem ontdekte, zei:
Eerste dienstmaagd
Ik zweer bij al wat heilig is
dat deze ook bij Jezus hoort!
Petrus
Wie? Ik? Nee, zeker niet, jij vergist je.
Evangelist
Niet lang erna begon er nog een andere:
Tweede dienstmaagd
Voor zover ik me herinneren kan,
ben jij met hem die hier is opgepakt
veel omgegaan;
daarom verbaast het mij dat jij hier nu durft te komen.
Petrus
Wat een verward gezwets!
Ik weet niet, wat jij zegt;
ik ken hem eerlijk niet.
Evangelist
Meteen daarop zegt weer een ander recht in zijn gezicht:
Derde dienstmaagd
Jij bent heus wel een van zijn mensen
en je probeert vergeefs jezelf eruit te kletsen.
Jij stond hem in de tuin terzijde,
men kan je aan jouw taal herkennen.

Arioso
Petrus
Door de grond wil ik zakken en vergaan,
treffen moeten mij bliksem en straal,
wanneer ik slechts een enkel maal
deze mens ooit heb gezien!

Recitatief
Evangelist
Daarop kraaide de haan.
Zodra die hese klank
door Petrus’ oren drong,
barstte zijn stenen hart
en liep,
zoals de rots van Mozes water gaf,
een tranenvloed over zijn wangen,
terwijl hij mistroostig riep:
Petrus
Wat een enorme smart
overweldigt mijn gemoed!
Een koude huivering snijdt door je ziel;
de wilde gloed van het donkere martelhol
ontsteekt in mij het sissend bloed;
mijn ingewanden krijsen op gloeiende kolen.
Wie blust deze brand,
waar moet ik redding vandaan halen?

Aria
Petrus
Huil, uitschot van de mensenkinderen!
Jank maar, woeste zondenknecht!
Gewone tranen zijn te slecht,
ween dan bloed, verstokte zondaar.

Recitatief
Petrus
Maar wacht, wil ik wanhopig ten onder gaan?
Nee, nee, m’n benauwd hart,
mijn schuchtere gemoed
moet Jezus’ grote goedheid
om genade smeken.

Aria
Petrus
Zie, ik val neer in strenge boete,
zondenwegnemer, voor uw voeten,
laat uw genade aan mij verschijnen,
zodat de vorst der duisternis,
die nog lachte toen ik faalde,
om mijn tranen huilen moet!

Koor
Koor
Ach, God en Heer, hoe groot en zwaar
zijn mijn begane zonden!
Er is niemand die helpen kan
op deze wereld te vinden.
Tot u vlucht ik, verstoot mij niet,
wat ik wel heb verdiend.
Vertoorn u niet, veroordeel niet,
uw zoon heeft mij verzoend.

Recitatief
Evangelist
Toen Jezus nu, hoe hard men hem ook aanviel,
toch niets hierop bleef zeggen,
beet Kajafas hem deze woorden toe:
Kajafas
Omdat men niets uit u kan krijgen,
omdat u op hetgeen waar zij u van betichten
echt niets wilt zeggen,
bezweer ik u bij God om te bekennen
of u Christus bent, de zoon van God?
Jezus
Ik ben het! Vanaf nu zullen jullie
mij aan de rechterzijde van de Kracht
en op de wolkentroon zien aankomen.
Kajafas
Godslasteraar! Wat hebben wij nog meer bewijzen nodig?
Jullie kunnen het nu zelf aanvoelen wat hij zich heeft gepermitteerd.
Wat denken jullie?
Evangelist
Daarop riep de hele raad meteen

Koor
Koor
Hij heeft de dood verdiend!

Aria
Een gelovige Ziel
Bedenk, grimmig addergebroed,
wat jouw woede en wraakzucht doet!
 

Recitatief
Evangelist
De nacht was nauwelijks voorbij
en de vermoeide wereld lag nog in diepe slaap gehuld,
toen Jezus nogmaals, door ketenen geboeid
onder afschuwelijk geschreeuw,
voor Pilatus werd gesleurd.
Dochter van Zion
Had dit mijn Heiland moeten ondergaan?
Voor wie, ach God, voor wie?
Voor wiens zonden laat hij zich in de boeien slaan?
Voor welke fouten, welke schulden
moet hij het onrecht van de beulen dulden?
Wie heeft, waar Jezus nu voor boet, gedaan?
Alleen ikzelf heb schuld hieraan.

Aria
Dochter van Zion
Mijn verdorvenheden zijn z’n boeien,
zijn ketenen mijn valsheid,
mijn zonden knevelen hem.
Die draagt hij om mij te redden,
opdat ik aan de ketenen van de hel moge ontsnappen.

Recitatief
Judas
O wat heb ik, vervloekte mens, gedaan!
Raakt mij geen bliksemstraal,
wil mij geen donder vellen?
Breek, afgrond, breek,
open voor mij de weg naar de hel!
Maar ach, de hel verwondert zich over mijn daden,
de duivels zelf schamen zich!
Ik hond, ik heb mijn god verraden.

Aria
Judas
Laat deze daad niet ongewroken!
Verscheur mijn vlees,
verpletter al mijn botten,
jullie spoken uit het martelhol!
Bestraf met vlammen, pek en zwavel
mijn vergrijpen,
zodat zich die verdomde ziel voor altijd kwelt.

Recitatief
Judas
Onuitsprekelijk is mijn smart,
ontelbaar zijn mijn plagen!
De lucht verzucht dat zij mij heeft gevoed;
de aarde die mij heeft gedragen,
is nog maar een vuurzee waard;
de sterren veranderen in kometen,
om mij, gedrocht van de natuur, te doden;
de aarde weigert m’n lijf een graf,
de hemel wijst m’n ziel ook af.
Wat ga ik nu, vertwijfelde,
verdomde moordenaar beginnen?
Voordat ik mezelf
zo ondragelijk ga kwellen,
wil ik mij ophangen!

Aria
Dochter van Zion
Jullie, die Gods genade hebben verspeeld
en maar zonden op zonden stapelen,
bedenk dat jullie straf al kiemt,
als de vrucht der zonde nog rijpt!

Recitatief
Evangelist
Toen Pilatus aan Jezus vroeg,
of hij de koning van de Joden was,
zei hij:
Jezus
U zei het.

Koor
Koor van de Joden
Bestraf deze misdadiger,
de vijand van de keizer, die verrader!

Recitatief
Pilatus
Hebt u dan geen oren?
Hoort u dan niet hoe zwaar hun aanklacht is?
En wilt u dan niets ter eigen redding zeggen?
Evangelist
Hij zei echter niets meer.

Duet
Dochter van Zion
Zegt u nu op al die beschuldigingen
en die spottende ondervraging,
Eeuwig Woord, geen enkel woord?
Jezus
Nee, ik wil nu laten blijken,
dat ik terugbreng door te zwijgen,
wat jullie door gezwets verloren.
 

Recitatief
Evangelist
Pilatus verwonderde zich zeer,
en omdat hij tijdens dit feest
altijd één van de gevangenen vrijliet
deed hij erg zijn best,
dat zij in plaats voor Barrabas
die voor een moord gevangen zat,
toch Jezus zouden kiezen.
De meute echter riep met gruwelijk geschreeuw:

Koor
Koor van de Joden
Nee, deze niet, laat Barabbas vrij!

Recitatief
Pilatus
Wat moet ik dan
met jullie zogenaamde koning aan?

Koor
Koor van de Joden
Weg! Laat hem kruisigen!

Recitatief
Pilatus
Wat heeft hij dan gedaan?

Koor
Koor van de Joden
Weg! Laat hem kruisigen!

Recitatief
Evangelist
Toen hij nu zag,
dat het tumult niet te beteugelen was.
riep hij uiteindelijk ”ja”
en leverde hem over aan hun wil.

Arioso
Dochter van Zion
Bezin je toch, Pilatus, zwijg toch, wacht!
Voorkom de zwavelvlammen van de hel!
Zal Gods Zoon dan door jou
veroordeeld worden?
Verdoemde, wil jij God verdoemen?
Wil jouw onbeschofte bruutheid
het Leven van de dode wereld,
de Lust der engelen, Heer van de heerlijkheid
aan de verwerpelijke beulen overleveren?
Jouw berenhart is bikkelhard
als het dit oordeel velt!
Moet God dan sterven?
Ik ben verbaasd, drakengebroed,
dat in jouw vervloekte strot
de tong niet zwart wordt en verstart!

Recitatief
Evangelist
Toen brachten hem de landsknechten naar binnen
en riepen, om hun woede aan te wakkeren,
de hele meute bij elkaar;
die bonden hem vast aan een steen
en geselden zijn tere rug
met zwepen vol spijkers.

Arioso
Een gelovige Ziel
Ik zie hem, vastgebonden aan een steen,
de hoeksteen die een vuursteen
van de eeuwige liefde blijkt te zijn.
Want uit de spleten van zijn wonden -
omdat hij de gloed in z’n boezem draagt -
zie ik, zo vaak men hem ook slaat,
zo vaak met zweep en staal de beulen hem ook omringen,
uit iedere druppel bloed vonken van liefde springen.
 

Recitatief
Een gelovige Ziel
Ziel, aanschouw nu met een bang genoegen,
met bittere lust en met een benauwd hart
naar jouw Hemelrijk in al zijn smart,
hoe op de doornen die hem steken,
‘s hemels sleutelbloemen bloeien!
Jij kunt de vreugdevrucht
van zijn alsem breken.
Kijk, hoe de moordenaars hem over zijn rug gaan ploegen,
hoe diep, hoe genadeloos diep zij daar hun voren trekken,
die hij met zijn eigen bloed begiet,
waaruit voor de dode wereld de oogst des levens ontkiemt!
Ja, ja, uit Jezus’ striemen stroomt
een balsem en diens wonderkracht
heeft de bijzondere eigenschap
dat hij zijn eigen wonden niet
maar wel die van de anderen heelt
en die ons een leven, vreugde en troost,
zichzelf echter de dood toebedeeld.

Aria
Een gelovige Ziel
Op de hemel lijkt zijn bont gestriemde rug
die ontelbare regenbogen
als louter genadetekens sieren.
Nu de zondvloed van onze schuld opdroogt,
wordt de zonnestraal van pure liefde
door de wolken van zijn bloed zichtbaar.
 

Recitatief
Dochter van Zion
Toen nu het bloed in stromen van hem afliep,
deden zij hem een purperen mantel aan
en kroonden hem voor nog meer hoon
met een doornenkroon.
 

Aria
Dochter van Zion
De rozen bekronen altijd de punten van scherpe doornen;
hoe komt het dat hier een doorn de Roos van Sharon kroont?
Omdat Aurora altijd de rozen van parels voorziet,
begint deze roos nu zelf robijnen uit te zweten,
jawel, erbarmelijke robijnen
van gestold bloed die op Jezus’ voorhoofd staan!
Ik weet dat jullie mijn ziel als sieraad zullen dienen,
maar toch kan ik u niet zonder te schrikken zien.
 

Recitatief
Dochter van Zion
De tere slapen zijn tot aan het brein
doorzeefd en doorboord.
Kijk, ziel, kijk nou,
hoe van het goddelijke, mooie voorhoofd,
net als purperen dauw
die uit de sterrenhemel regent,
een zuivere beek van bloederig purper stroomt!
 

Recitatief
Evangelist
Hierna gingen zij spottend knielen
en lachend begonnen zij te schreeuwen:

Koor
Koor van de Joden
Eenieder moet zich aan hem onderwerpen!
Wees gegroet, koning van de Joden!

Recitatief
Evangelist
Ja, zij schuwden niet,
hem in zijn gezicht te spuwen.

Recitatief
Evangelist
Waarna zij met de stok die zijn eigen handen droegen,
zijn bloederige hoofd stuk sloegen.
 

Aria
Dochter van Zion
Heil van de wereld, uw smartelijk lijden
verschrikt de ziel en maakt haar blij,
zij vindt u bedroevend mooi.
Door de folter die op u drukt,
wordt zij voor altijd opgefrist,
ze huivert om naar u te kijken.

Recitatief
Evangelist
Toen men hem voldoende spot,
kwelling en smaad had toegevoegd,
rukte men hem het purper van het lijf
en trok hem weer zijn eigen kleren aan;
uiteindelijk brachten zij hem
naar de schedelplaats om hem te kruisigen.

Solo en Koor
Dochter van Zion
Haast jullie, beproefde zielen,
verlaat nu Achsafs moordenaarsholen,
kom!
Gelovige Zielen
Waarheen?
Dochter van Zion
Naar Golgota.
Op duivenvleugels van het geloof, vlieg!
Gelovige Zielen
Waarheen?
Dochter van Zion
Naar de schedelplaats,
jullie welvaart bloeit daar.
Kom!
Gelovige Zielen
Waarheen?
Dochter van Zion
Naar Golgota.

Recitatief
Maria
Ach God! Ach God! Mijn Zoon
wordt weggesleept, wordt weggerukt!
Gemene moordenaars, waar sleuren jullie hem naartoe?
De dood in, merk ik.
Heb ik straks zijn dood moeten verdragen,
gekwetste moeder die ik ben?
Hoe zwaar is de last van mijn ellende!
Een zwaard doordringt mijn ziel,
mijn Kind, mijn Heer, mijn God verdwijnt!
Is nu voor zoveel wonderwerken
alleen nog maar het kruis zijn loon?
Ach God! Ach God! Mijn Zoon!

Duet
Maria
Moet mijn Kind, mijn Leven sterven,
en vergiet mijn eigen bloed zijn bloed?
Jezus
Ja, ik sterf in uw belang,
om voor u de hemel te verwerven.

Recitatief
Evangelist
En hij droeg zelf zijn kruis.
Dochter van Zion
Ach, bittere plagen, ach marteling,
erger dan je bedenken kan!
moet u, mijn Heiland, dan
het hout dat u straks dragen zal, zelf dragen?
U draagt het wel en niemand hoort u klagen.

Aria
Dochter van Zion
Als zijn geschonden rug
door de last van het kruis
en door de brute beulen naar beneden wordt gedrukt,
lijkt het of hij al knielend
de grote Vader dankt
voor het kruis, waar hij zo naar verlangt.

Recitatief
Evangelist
Toen zij nu bij die plaats,
Golgota genaamd,
met Jezus kwamen,
gaven ze hem gal en wijn te drinken,
en tenslotte aan het kruis ophingen.

Aria
Een gelovige Ziel
Hier verstarren mijn hart en bloed,
versteld staan hier mijn ziel en zinnen!
Waar gaan jullie aan beginnen?
Moordenaars, weten jullie wel wat je daar doet?
Honden, duivels, hoe durven jullie ‘t aan
om Gods Zoon aan het kruis te slaan?

Recitatief
Een gelovige Ziel
O aanblik, o verschrikkelijk gezicht!
Hoe lelijk wordt mijn Zielenbruidegom
door deze handlangers toegetakeld!
Nu smijten zij het onbevlekte Lam
als woeste tijgers op de grond.
O kijk! Nu begint men met afgrijselijke gebaren
zijn hand en voet, zijn arm en pezen
zo deerniswekkend op te rekken,
met touwen ze uiteen te trekken en vast te nagelen,
zodat men bijna al zijn beenderen kan tellen!
Ach God, ik sterf bijna van schrik
en raak haast door het pure zien ervan ontzield!

Koor
Koor van de Christelijke Kerk
O mensenkind,
allen jouw zonde
heeft dit hier aangericht,
omdat jij door je misdaden
te gronde was gericht.

Recitatief
Evangelist
Zodra hij nu gekruisigd was,
dobbelde de kliek
landsknechten om zijn kleren;
en boven zijn hoofd stond
“Koning van de Joden” geschreven;
en zij die er langs liepen,
hoonden hem en dreven de spot met hem,
net als degenen die naast hem hingen:

Koor
Koor van de Joden
Foei! Kijk nou naar de koning!
Bent u zo een wonderdoener,
stap dan van het kruis af;
help uzelf en ons;
dan weten we het zeker!

Recitatief
Evangelist
En een grote duisternis
die na het zesde uur ontstond,
viel over het hele land.

Aria
Een gelovige Ziel
Wonderlijk dat de zonnepracht
en maan en sterren niet meer fonkelen,
omdat de vale nacht van de dood
de zon van de Zon wil verduisteren!

Recitatief
Evangelist
En rond het negende uur,
toen dit geschiedde,
riep Jezus luid en sprak:
Jesus
Eli! Lama sabachtani!
Evangelist
Dat is in onze taal:
Jezus
Mijn God, hoe hebt u mij verlaten!
Evangelist
Maar toen hij zich bewust werd, dat alles al voorbij was,
Schreeuwde hij hunkerend:
Jezus
Ik heb dorst!

Arioso
Een gelovige Ziel
Mijn Heiland, Heer en Vorst!
Nu zweep en roede u vermorzelen,
nu doorn en spijker u doorboren,
zegt u nog steeds geen enkel woord.
Nu hoort men u om drinken smeken,
zoals een hert om water schreit:
Waarnaar voelt toch de Hemelvorst,
de Bron van het Levenswater, zulke dorst?
Naar onze ziel en zaligheid.

Recitatief
Evangelist
Daarop liep er een soldaat naar hem toe
die een spons, gedrenkt in azijn, nam
en op een stok stak;
die gaf hij hem te drinken aan.
Hierop riep Jezus luid uit alle macht:
Jezus
Het is volbracht!

Terzet
Drie gelovige Zielen
O heftig woord! O vreselijk schreeuwen!
Geluid dat dood en hel zelfs schuwen,
die al hun macht te schande maakt!
Gegalm dat steen en rotsen splijt,
waarvoor de duivel beeft en huilt,
waarvoor de duistere afgrond breekt!
Het is volbracht, het is volbracht!
Een gelovige Ziel
O zalig woord! O heilzaam schreeuwen!
Vanaf nu mag jij, zondaar, schuwen
noch hel noch duivel met hun macht.
Die klank, die al ons letsel heelt,
ons zaligheid heeft toebedeeld,
had God allang voor ons bedacht!
Het is volbracht, het is volbracht!

Recitatief
Een gelovige Ziel
O zalig, wie dit gelooft,
wie deze woorden kunnen troosten,
wanneer de nood het grootst is!
Evangelist
Toen boog hij zijn hoofd.
 

Aria
Dochter van Zion
Zijn de diepe wonden van mijn ziel
door uw wonden nu verbonden?
Zou ik door uw lijden en sterven
het paradijs nu kunnen erven?
Is de verlossing van de wereld nabij?
Een gelovige Ziel
Dit zijn de vragen van de Dochter van Zion
en omdat Jezus van de pijn niet
spreken kan,
buigt hij zijn hoofd en zwaait slechts: Ja!

Recitatief
Dochter van Zion
Grootmoedigheid! Barmhartig gemoed!
Evangelist
En hij stierf.

Aria
Een gelovige Ziel
Breek, brullende afgrond, verbrijzel en splijt!
Scheur en bezwijk, heel de wereld!
Beef, sterren en hemelse regionen,
schud en staak de eeuwige reis!
Jij heldere zon, doof uit, word koud!
Jouw licht dooft uit, jullie steunpilaar valt.

Aria
Een gelovige Ziel
Breek, brullende afgrond, verbrijzel en splijt!
Scheur en bezwijk, heel de wereld!

Recitatief
Een gelovige Ziel
Ja, ja! Het buldert al in onderaardse krochten;
er breekt nu al de aardse grond;
de zwarte strot van de duistere afgrond
vervult de lucht met zwavelgeuren.
Hoofdman
Help, hemel! Wat is dit?
Goden, wat voel ik nu?
De wereld valt in zwarte duisternis,
in mist en nevel, haast tegelijk.
O nee, de afgrond breekt en spuwt damp en gloed,
de wolken zenden bliksems, de lucht baart vlammen,
het rotsblok splijt, er barsten berg en steen:
Kan Jezus’ dood de oorzaak hiervan zijn?
Ach ja, ik kan in alle wonderen lezen:
De stervende is Gods Zoon geweest!
 

Recitatief
Een gelovige Ziel
Met Jezus’ dood en lijden
lijdt ook het firmament, de hele wereld.
De maan, die ook in rouw gehuld gaat,
laat zien dat ook zijn schepper sneuvelt;
het lijkt alsof in Jezus’ bloed
het vuur uitdooft van zon en gloed.
Men splijt hem zijn borst.
De kale rotsen splijten
ten teken dat ook zij
de schepper zien bezwijken.
Wat doe jij dan, mijn hart?
Stikken zal je ter ere Gods
in een zondvloed van bittere tranen.

Koor
Koor van de Christelijke Kerk
Mijn zonden zullen mij zeer kwetsen
mijn geweten zal aan me knagen,
het zijn er zo veel als zand op het strand,
maar ik zal niet versagen;
ik wil denken aan de dood;
Heer Jezus, door uw wonden rood
blijf ikzelf behouden.

Aria
Dochter van Zion
Veeg af, het scherpe tranenvocht,
wees nu gerust. zalige ziel!
Zijn uitgestoken arm en zijn gesloten oog
houden de hemel open en sluiten de hel voor je af.

Slotkoor
Koor van de Christelijke Kerk
Ik ben een ledemaat van uw lijf,
zo troost ik mij van harte,
dat ik van u onafscheidelijk blijf
in doodsangst en in smart.
Als ik straks sterf, sterf ik voor u,
u hebt het eeuwig leven
mij door uw dood gegeven.
Omdat u zelf bent opgestaan,
zal ik in ’t graf niet blijven;
uw grootste troost, mijn hemelvaart,
kan doodsangsten verdrijven.
Want waar u bent, daar ga ik heen,
zodat ik altijd bij u ben;
dus ga ik heen met vreugde.
Zo ga ik heen naar Jezus Christus,
mijn arm ga ik uitstrekken:
Zo slaap ik in en ik rust fijn,
geen ander mag me wekken
dan Jezus Christus, Zoon van God,
Hij opent dan de hemelpoort,
leidt mij naar een eeuwig leven.